* Διόρθωση στο προηγούμενο σχόλιο μου:
Όσο αφορά την αγορά γης να είναι επιλέξιμη η δαπάνη από 01/11/2025 (31.10 κάθε έτους τελειώνει η καλλιεργητική περίοδος σύμφωνα με το ΟΣΔΕ) καθότι 1η φορά θα δηλωθεί ως ιδιόκτητο στην ΕΑΕ 2026.

Όσο αφορά την αγορά γης να είναι επιλέξιμη η δαπάνη από 01/10/2025 (31.10 κάθε έτους τελειώνει η καλλιεργητική περίοδος σύμφωνα με το ΟΣΔΕ) καθότι 1η φορά θα δηλωθεί ως ιδιόκτητο στην ΕΑΕ 2026.

Σχετικά με τα αναγραφόμενα στο 2.2.6.:

κατανοητή η διορία των 24 μηνών όμως πρέπει να συλλογιστούμε τι έχει συμβεί τα τελευταία χρόνια. 2019 - 2021 covid και πολλοί δεν μπόρεσαν να ολοκληρώσουν, 2023 σχέδιο βελτίωσης με περιορισμένο αριθμό δικαιούχων, 2021 - 2026 τρομερή άνοδος στις τιμές των μηχανημάτων.
Δεν είμαστε σε θέση να το γνωρίζουμε αλλά πιθανόν να έχουν απομείνει στους προμηθευτές γεωργικοί ελκυστήρες και μηχανήματα με ταξινόμηση από εκείνα τα χρόνια καθότι δεν αποκτήθηκαν από γεωργούς που είτε δεν μπόρεσαν να ολοκληρώσουν τα σχέδια λόγω των πολλαπλών κρίσεων είτε δεν εγκρίθηκαν σε κάποιο σχέδιο.

Πρόταση αποτελεί να αυξηθεί σημαντικά το όριο των 24 μηνών ώστε να πουληθούν και αυτά τα μηχανήματα που λιμνάζουν στην αγορά και πιθανόν να είναι η αιτία ώστε να πέσουν οι ήδη ανεβασμένες τιμές ώστε να φύγουν από τις αποθήκες των προμηθευτών.

Στην παρ. 2.2.5., να αφαιρεθεί η προϋπόθεση για την αγορά της ταινία διατροφής να κατέχεται ή να αποκτηθεί αμελκτική μηχανή.

Επιπλέον, να επιτραπεί η ενσωμάτωση μηχανολογικού εξοπλισμού εντός των σταβλικών εγκαταστάσεων κατ. Ι – πρόχειρα καταλύματα, πχ αμελκτικα συγκροτήματα, ταινία διατροφής κλπ. Σε προηγούμενα επενδυτικά προγράμματα (όπως Εκσυγχρονισμός του πρωτογενούς τομέα, Ταμείο Ανάκαμψης) είχε επιτραπεί ο εκσυγχρονισμός των αδειοδοτημένων πρόχειρων καταλυμάτων, ενώ παραμένει επιτρεπτός και ο εξηλεκτρισμός αυτών των εγκαταστάσεων (ηλεκτροδοτούμενα πρόχειρα καταλύματα).

Η δυνατότητα ενσωμάτωσης μηχανολογικού εξοπλισμού υφιστάμενων πρόχειρων σταβλικών εγκαταστάσεων θα συμβάλει:
i. στη μείωση του κόστους νέων κατασκευών,
ii. στην αύξηση της ανταγωνιστικότητας και της παραγωγικότητας αυτών των εκμεταλλεύσεων, και
iii. στην απελευθέρωση πιστώσεων, οι οποίες θα μπορούν να ανακατευθυνθούν σε πρόσθετο παραγωγικό εξοπλισμό και τεχνολογικές αναβαθμίσεις.

Στη παράγραφο 2.2.10 να συμπληρωθεί ορθά ο αριθμός της ΥΑ Ε8/1831/39763/21.04.2015

Στο σημείο 9.2.1 αναφέρεται: "Ο αιτούμενος προϋπολογισμός (δημόσια δαπάνη και ιδιωτική συμμετοχή) των επενδύσεων της παρέμβασης Π3-73-2.2 για τα φυσικά και νομικά πρόσωπα πρέπει να είναι κατ’ ελάχιστον 25.000 €."

Προτείνεται το όριο να καταργηθεί ή να μειωθεί, δεδομένου ότι υποβάλλεται μία αίτηση για όλες τις επενδύσεις και δεδομένου ότι πολλές επενδύσεις στην κατηγορία είναι κάτω των 25.000 ευρώ.

Στο σημείο 3.4 αναφέρεται " Δεν είναι επιλέξιμη η αγορά αγροτεμαχίων εντός οικισμού ή εντός σχεδίου.". Προτείνεται να αφαιρεθεί ο οριζόντιος αποκλεισμός της αγοράς γης εντός οικισμού ή εντός σχεδίου, στις περιπτώσεις όπου το ισχύον πολεοδομικό πλαίσιο επιτρέπει νόμιμα την ανέγερση αγροτικής αποθήκης, μελισσοκομικής εγκατάστασης ή άλλης επιλέξιμης γεωργικής κατασκευής. Εφόσον η ίδια η διαβούλευση αναγνωρίζει ότι τέτοιες εγκαταστάσεις μπορούν να χωροθετηθούν εντός οικισμού, δεν είναι συνεπές να αποκλείεται η αγορά του ακινήτου στο οποίο αυτές θα ανεγερθούν. Ο δικαιούχος, άλλωστε, δεσμεύεται ότι η αγορά γης θα εξυπηρετεί αποκλειστικά την υλοποίηση της εγκεκριμένης γεωργικής επένδυσης, άρα διασφαλίζεται ο παραγωγικός χαρακτήρας της δαπάνης.

Στο σημείο 6.2 αναφέρεται "Η υφιστάμενη παραγωγική δυναμικότητα της εκμετάλλευσης να μην είναι μικρότερη των
200 μελισσοσμηνών.". Στον Πίνακα 4.7 του Παραρτήματος 7 το μέγεθος της επένδυσης συνδέεται με τη μελλοντική κατάσταση. Προτείνεται να αναθεωρηθεί η προϋπόθεση σύμφωνα με την οποία, για την επιλεξιμότητα αγοράς μελισσοκομικού φορτηγού, η υφιστάμενη παραγωγική δυναμικότητα της εκμετάλλευσης δεν πρέπει να είναι μικρότερη των 200 μελισσοσμηνών και να λαμβάνεται υπόψη η μελλοντική. Η συγκεκριμένη απαίτηση είναι υπερβολικά περιοριστική, ιδίως όταν το ίδιο το επενδυτικό σχέδιο αξιολογείται συνολικά με βάση τη δυναμικότητα της εκμετάλλευσης κατά την ολοκλήρωση.

Σημείο 1.1.5. Όταν το γήπεδο - τεμάχιο εντός του οποίο κατασκευάζεται μονάδα προετοιμασίας πρώτης πώλησης βρίσκεται εντός ορίων οικισμού, η διαμόρφωση του χώρου και η περίφραξη του τεμαχίου αποτελούν επιλέξιμες δαπάνες?

Σημείο 1.1.10. Στις λοιπές κτηριακές υποδομές του Παραρτήματος του εύλογου κόστους είναι σκόπιμο να συμπεριληφθεί η κατασκευή πίστας για την κομποστοποίηση οργανικών υπολειμμάτων και αποβλήτων, διαδικασία που πλέον είναι επιθυμητή ως γεωργική πρακτική.

Σημείο 2.2.4. Να μην εξαιρούνται οι μικρές εκμεταλλεύσεις από την δυνατότητα εγκατάστασης αμελτκικής μηχανής.
Να μειωθεί το κατώτατο όριο στα 100 ζώα.

Σημείο 2.213. Το πλυστικό μηχάνημα να είναι επιλέξιμο και για τις μονάδες προετοιμασίας πρώτης πώλησης (συσκευαστήρια, διαλογητήρια, κ.λπ.)

Για τις δενδροφυτεύσεις να μην χρειάζεται συμβολαιογραφική πράξη αλλα 9 ετής συμβόλαιο για μείωση κόστους και γραφειοκρατίας

Παράγραφος 2, Υποπαράγραφος 2.2, Σημείο 2.2.14
Δεν υπάρχουν τα Παραρτήματα 9 & 10 στο κείμενο της διαβούλευσης.

Παράγραφος 3, Υποπαράγραφος 3.2
Να αφαιρεθεί η πρόταση «Εφόσον κατά την αξιολόγηση απορριφθούν οι κατασκευές της παρ. 1 ή οι φυτείες της παρ. 4 που θα υλοποιούνταν επί του προς αγορά αγροτεμαχίου, απορρίπτεται και η δαπάνη αγοράς γης.».

Παράγραφος 3, Υποπαράγραφος 3.3
Να μην αποκλείεται η δυνατότητα αγοράς γης από β’ βαθμού εξ αίματος πλάγιους συγγενείς, καθώς αρκετά αδέρφια διαθέτουν εξ’ αδιαιρέτου ιδιοκτησία αγροτεμάχιων.

Παράγραφος 9, Υποπαράγραφος 9.1, Σημείο 9.1.2
Να συμπεριληφθούν στις επιλέξιμες δαπάνες οι γεωτρήσεις και πηγάδια-φρέατα αποκλειστικά αρδευτικής χρήσης, συμπεριλαμβανομένου του εξοπλισμού τους και της απαραίτητης κτιριακής υποδομής, όπως ίσχυε και στην πρόσκληση της Δράσης 4.1.2 του ΠΑΑ 2014 - 2022.

Παράγραφος 9, Υποπαράγραφος 9.2, Σημείο 9.2.1
Να απαλειφθεί ο όρος ελάχιστου ποσού αιτούμενου προϋπολογισμού, ειδικά στις περιπτώσεις που η αίτηση θα αφορά ένα ολοκληρωμένο επενδυτικό πλάνο με επιλέξιμες δαπάνες από το σύνολο των προκηρυσσόμενων παρεμβάσεων.

Παράγραφος 9, Υποπαράγραφος 9.2, Σημείο 9.2.11
Να αφαιρεθεί ή να αυξηθεί σημαντικά το όριο του μήκους των 500 μέτρων κλειστών αγωγών για μεταφορά αρδευτικού νερού ανά επενδυτικό σχέδιο. Λόγω κατακερματισμού του ελληνικού αγροτικού κλήρου οι ανάγκες για μεταφορά νερού σε μακρινές αποστάσεις είναι πολύ αυξημένες ώστε να εξυπηρετηθούν από το προτεινόμενο μήκος κλειστών αγωγών.

Συνολική πρόταση για το Άρθρο 8
Οι επενδύσεις της Παραγράφου 9, να είναι επιλέξιμες σε συνδυασμό με τις επενδύσεις των Παραγράφων 4 ή/και 8, στα πλαίσια ενός ολοκληρωμένου επιχειρηματικού σχεδίου, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι προϋποθέσεις, οι περιορισμοί και οι όροι τις Υποπαραγράφου 9.2.
Π.χ. Μία εγκατάσταση νέας πολυετούς φυτείας (Παράγραφος 4) ακτινιδίων δύναται να πραγματοποιηθεί σε νέο αγροτεμάχιο, το οποίο ο υποψήφιος δεν είχε δηλώσει στις ΕΑΕ 2025 ή/και 2024. Στο νέο αγροτεμάχιο ο υποψήφιος επιθυμεί πέρα της εγκατάστασης φυτείας ακτινιδίων, να εγκαταστήσει σύστημα στάγδην άρδευσης και αυτόνομο φωτοβολταϊκό σύστημα (Παράγραφος 8) για τη λειτουργία αυτού.

Σε ότι αφορά το 8.2.2. (Επενδύσεις Α.Π.Ε.), που αναφέρει ότι: προσκομίζεται όπου απαιτείται, υπογεγραμμένη σύμβαση με τον αρμόδιο διαχειριστή για αυτοπαραγωγή με ενεργειακό ή πιστωτικό συμψηφισμό, δε διευκρινίζεται ρητά ο χρόνος κατά τον οποίο θα απαιτηθεί η υπογεγραμμένη σύμβαση και αφήνει περιθώριο να εννοηθεί, ότι μπορεί να ζητηθεί και στην αίτηση ένταξης του σχεδίου. Κάτι τέτοιο θα ήταν προφανώς άτοπο, διότι η υπογραφή της σύμβασης προϋποθέτει ότι έχουν γίνει μία σειρά διαδοχικών ενεργειών και έναρξη οικοδομικών εργασιών, (έκδοση Ο.Α., έγκριση σχεδίου βελτίωσης), για να είναι τότε και μόνο ο σωστός χρόνος, έτσι ώστε να γίνει η αίτηση προς τον ΔΕΔΔΗΕ, να εγκριθεί το αίτημά μας, να γίνει η σύμβαση με τον πάροχο και εν συνεχεία να υπογραφθεί. Αυτό που περιγράψαμε χονδρικά, είναι και η προ απαιτούμενη αλληλουχία των βημάτων για να συνάψει ο οποιοσδήποτε σύμβαση με πάροχο ηλεκτρικής ενέργειας. Ως εκ τούτου, προτείνεται η διόρθωση ή διευκρίνηση, ως προς το χρόνο κατάθεσης που θα προσκομίζεται η υπογεγραμμένη σύμβαση, σε ότι αφορά το όπου απαιτείται που προαναφέρεται παραπάνω.

Για φυτεύσεις να μπορούν να μπουν τιμολόγια προς της προκήρυξης από 1/1/2026.

Τροποποίηση Αρθρο 8 παραγραφος 2.2.12. Για την ενίσχυση χορτοδετικής μηχανής αξίας μεγαλύτερης των 20.000 ευρώ ή ρυμούλκας με διάταξη αυτοφόρτωσης, τόσο κατά την υφιστάμενη όσο και κατά την ολοκλήρωση του επενδυτικού σχεδίου απαιτείται ένα από τα εξής: α) η καλλιέργεια σανοδοτικών φυτών ή/και αροτραίων σε έκταση ίση η μεγαλύτερη των 200 στρεμμάτων στην ηπειρωτική χώρα, στην Εύβοια και στην Κρήτη και των 100 στρεμμάτων για την υπόλοιπη Χώρα, β) η κατοχή εκμετάλλευσης τουλάχιστον 60 ΜΜΖ, γ) η εκμετάλλευση κλειστών θαλάμων μανιταριών συνολικής έκτασης τουλάχιστον 500 τ.μ. σε Για την ενίσχυση χορτοδετικής μηχανής αξίας μεγαλύτερης των 30.000 ευρώ ή ρυμούλκας με διάταξη αυτοφόρτωσης, τόσο κατά την υφιστάμενη όσο και κατά την ολοκλήρωση του επενδυτικού σχεδίου απαιτείται ένα από τα εξής: α) η καλλιέργεια σανοδοτικών φυτών ή/και αροτραίων σε έκταση ίση η μεγαλύτερη των 200 στρεμμάτων στην ηπειρωτική χώρα, στην Εύβοια και στην Κρήτη και των 100 στρεμμάτων για την υπόλοιπη Χώρα, β) η κατοχή εκμετάλλευσης τουλάχιστον 60 ΜΜΖ, γ) η εκμετάλλευση κλειστών θαλάμων μανιταριών συνολικής έκτασης τουλάχιστον 500 τ.μ. *εξτρα αιτιολογηση λογω της υπερβολικης ανοδου τιμων ολων των μηχανηματων.

Στην παράγραφο 9.2.12 του άρθρου 8 αναφέρεται ότι «στις περιπτώσεις ύπαρξης ενεργού σημείου υδροληψίας, απαιτείται η προσκόμιση άδειας χρήσης ύδατος κατά την υποβολή της αίτησης στήριξης». Επίσης αναφέρεται ότι «Η άδεια χρήσης νερού προσκομίζεται, το αργότερο, με την τελευταία αίτηση πληρωμής του επενδυτικού σχεδίου». Παρακαλούμε να διευκρινιστεί αν τελικά κατά την υποβολή της αίτησης στήριξης απαιτείται η προσκόμιση άδειας χρήσης ύδατος για το ενεργό σημείο υδροληψίας. Προτείνουμε τη δυνατότητα προσκόμισης από τον υποψήφιο δικαιούχου της αίτησης για την έκδοση άδειας χρήσης ύδατος κατά την υποβολή της αίτησης στήριξης και την προσκόμιση της άδειας χρήσης ύδατος κατά την υποβολή της τελευταίας αίτησης πληρωμής.

1.2.4. Η τεκμηρίωση του είδους και της δυναμικότητας της επένδυσης σε σχέση με τα παραγόμενα απόβλητα της εκμετάλλευσης στη μελλοντική κατάσταση (μελέτη διάθεσης αποβλήτων).
Είναι επικίνδυνα γενικό. Να συμπληρωθεί (επεξηγήσεις) για ποιες επενδύσεις αφορά.

1.3.4. Αποθήκες ζωοτροφών ή προϊόντων της εκμετάλλευσης έως 100 τμ + 1.3.5. Αποθήκες και υπόστεγα που προορίζονται για την αποθήκευση γεωργικών μηχανημάτων, εργαλείων και εξοπλισμού εκτός του μελισσοκομικού, έως 100 τμ ενισχύονται χωρίς να απαιτείται η τεκμηρίωση του μεγέθους τους.
Να διευκρινιστεί ότι το άθροισμα 100 + 100 = 200 τμ των ανωτέρω περιπτώσεων είναι επιλέξιμο χωρίς να απαιτείται η τεκμηρίωση του μεγέθους τους.

2.1.2. Αναφερόμενη η παράγραφος στον αυτοκινούμενο εξοπλισμό παραπέμπει στο Παράρτημα 4 μόνο για την περίπτωση γ)Αλωνιστικές στα Συλλογικά Σχήματα. Επιπλέον στο Άρθρο 13 (Τεκμηρίωση σκοπιμότητας – δυναμικότητας) μας παραπέμπει στο Παράρτημα 3 – Υπολογισμός ιπποδύναμης.
Ωστόσο βλέπουμε στο Παράρτημα 4, τρεις σελίδες αφιερωμένες στον έλεγχο συμβατότητας παρελκομένων με Γεωργικό Ελκυστήρα. Κατανοητή η ανάγκη τεκμηρίωσης δυνατότητας έλξης. Όμως εκεί διαπιστώνω ακραίες απαιτήσεις που θα δυσκολέψουν πάρα πολύ τα επενδυτικά σχέδια στις ατομικές γεωργικές εκμεταλλεύσεις.
Θα πρέπει να επανέλθει ο αθροιστικός υπολογισμός για την ανάγκη ιπποδύναμης (Αρόσιμες + φυτείες Αρωματικών + κηπευτικά + Δενδρώδεις καλλιέργειες) είτε από Παράρτημα 3 είτε από Terres (Πάγια τακτική στις δυο τελευταίες προσκλήσεις)
Επιπλέον ο αιτών έστω ότι έχει ένα ελκυστήρα Αροσίμων. Προβλέπει στην ΜΚ Δενδρώδεις καλλιέργειες και αιτείται νεφελοψεκαστήρα. Ας καλύπτεται με αυτόν που έχει. Αφού σε κάθε περίπτωση δεν μπορεί να ζητήσει 2ο τρακτερ γιατί εξαντλούμε την αυστηρότητα μας τη στιγμή που γνωρίζουμε ότι θα χρησιμοποιήσει φερ΄ ειπείν το δενδροκομικό του πχ γιού του.

4.1. Απαιτείται η τεκμηρίωση της νόμιμης κατοχής των ακινήτων επί των οποίων θα χωροθετηθούν οι φυτείες, σύμφωνα με τα αναφερόμενα στο άρθρο 10
Το άρθρο 10 σε παραπέμπει στο Παράρτημα 7 και εκεί δεν υπάρχει εγγραφή για φυτεία.

9.2.1. Ο αιτούμενος προϋπολογισμός (δημόσια δαπάνη και ιδιωτική συμμετοχή) των επενδύσεων της παρέμβασης Π3-73-2.2 για τα φυσικά και νομικά πρόσωπα πρέπει να είναι κατ’ ελάχιστον 25.000 €
Να κατέβει το όριο στις 10.000 ευρώ καθώς πολλοί παραγωγοί έχουν προχωρήσει σε αγορές (λόγω καθυστέρησης έκδοσης σχετικής πρόσκλησης από το 2021 και μετά).Η αγορά και εγκατάσταση εξοπλισμού στάγδην άρδευσης θα πρέπει να μην έχει τέτοια εμπόδια.

9.2.12. Στις περιπτώσεις ύπαρξης ενεργού σημείου υδροληψίας, απαιτείται η προσκόμιση άδειας χρήσης ύδατος κατά την υποβολή της αίτησης στήριξης.
Να προστεθεί η διευκρίνηση που ίσχυσε και στο Μ 4.1.2. : «Στις περιπτώσεις που αυτή δεν υφίσταται ή υφίσταται αλλά δεν είναι σε ισχύ, τότε προσκομίζεται φωτοαντίγραφο της πρωτοκολλημένης αίτησης για τη χορήγηση άδειας χρήσης ύδατος.(Βλ. 4η τροποποίηση της υπ’ αρ. 4950/25.09.2020_ΦΕΚ 3346Β/12-06-24_Άρθρο 2)

Στο πεδίο 3.2, εφόσον είναι επιλέξιμη η αγορά γης ως διακριτή δαπάνη, για ποιο λόγο να απορρίπτεται, στη περίπτωση που απορριφθούν οι δαπάνες κατασκευής ή μόνιμων φυτειών πάνω στο αγρό;
Εάν συμβαίνει το αντίθετο, υπάρχει λογική. Δηλαδή να απορρίπτονται οι δαπάνες εγκατάστασης πάνω στον αγρό, εφόσον απορριφθεί η δαπάνη αγοράς γης.

Σε περίπτωση ενίσχυσης ενιαίας αποθήκης 200 τ.μ. η οποία θα χρησιμοποιείται ως εξής: τα 100 τ.μ. για την αποθήκευση ζωοτροφών ή προϊόντων της εκμετάλλευσης και τα 100 τ.μ. για την αποθήκευση γεωργικών μηχανημάτων, εργαλείων και εξοπλισμού εκτός του μελισσοκομικού, θα απαιτείται η τεκμηρίωση του μεγέθους της λόγω υπέρβασης των 100 τ.μ. ως συνολικό εμβαδό ή θα ισχύει η εξαίρεση της τεκμηρίωσης του μεγέθους της λόγω της διαφορετικής χρήσης των επιμέρους χώρων της;

Περίπτωση 2.2.12 . Αναφέρεται α) Η καλλιέργεια σανοδοτικών φυτών ή και αροτραίων σε έκταση ίση ή μεγαλύτερη των 200στρ στην ηπειρωτική χώρα …….για την υπόλοιπη χώρα. Θα πρέπει να προσδιορίσετε επακριβώς την έννοια της λέξης αροτραίων που χρησιμοποιείτε

Παρακαλώ για το 9.2.1 ως παρατίθεται:

9.2.1. Ο αιτούμενος προϋπολογισμός (δημόσια δαπάνη και ιδιωτική συμμετοχή) των επενδύσεων της παρέμβασης Π3-73-2.2 για τα φυσικά και νομικά πρόσωπα πρέπει να είναι κατ’ ελάχιστον 25.000 €.

Πρόταση μου να μειωθεί το εν λόγω όριο ώστε να διευρυνθεί η δυνατότητα συμμετοχής.